ABD Hazine Bakanlığı'ndan Yaptırım Dalgası
ABD Hazine Bakanlığı, 2023 itibarıyla İran'ın gölge bankacılık ağını hedef alarak 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine ekledi. Bu yaptırımlar, İran'ın petrol gelirlerini ortalama %30 oranında azaltmayı ve terörizme verdiği desteği engellemeyi amaçlıyor.
Yaptırımların Hedefi
Yapılan açıklamada, bu yeni yaptırımların İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini zorlaştırmayı, petrol gelirlerini azaltmayı ve yaptırım ihlallerinin maliyetini artırmayı hedeflediği belirtildi. Hazine Bakanlığı, Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) aracılığıyla, yaptırımlarla bağlantılı on milyarlarca dolarlık fon hareketlerinin kolaylaştırıcıları olarak tanımlanan bu 35 kişi ve kuruluşun gölge bankacılık ağını yönettiğini ifade etti.
Gölge Bankacılık Ağı ve Etkileri
İran'ın Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO) dahil olduğu bu ağlar, yasa dışı petrol satışlarından elde edilen gelirleri tahsil etmekte ve İran'ın terör bağlantılı gruplara mali destek sağlamakta kritik bir rol oynuyor. Hazine Bakanlığı'nın açıklaması, bu ağların İran Silahlı Kuvvetleri'ne, füzeler ve diğer silah sistemleri için gerekli bileşenleri satın alma imkanı sunduğunu öne sürüyor.
Bunun yanı sıra, uluslararası finans sisteminden dışlanan İranlı bankaların, yurt dışında bulunan paravan şirketler aracılığıyla ithalat ve ihracat ödemelerini gerçekleştirdikleri belirtiliyor. Bu şirketlerin hedef alınması, İran'ın finansal hareketliliğini ciddi şekilde kısıtlayabilir.
Finansal Kurumlar İçin Uyarılar
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'ın gölge bankacılık sisteminin silahlı kuvvetler için hayati bir finansal can simidi işlevi gördüğünü vurgulayarak, bu ağlara destek veren veya bunlarla işbirliği yapan kurumların ciddi yaptırımlarla karşılaşma riski taşıdığını belirtti. Bu bağlamda, finansal kurumlara yapılan uyarılar, İran'a yönelik yaptırım riskinin arttığını gösteriyor.
Çin ile İlişkiler ve Yaptırım Uyarıları
ABD Hazine Bakanlığı'nın başka bir açıklamasında, İran'ın ham petrol ihracatının yaklaşık %90'ının Çin tarafından alındığına dikkat çekildi. Bu durumun, bağımsız rafinerilerin ABD finans sistemini kullanarak dolar cinsinden işlemler yapmasını sağladığı ifade edildi. Özellikle Shandong eyaletindeki bağımsız petrol rafinerileri ile ilişkili yaptırım riskleri konusunda finansal kurumlar uyarıldı. Yıllık olarak %40'a kadar artış gösteren bu ilişkiler, İran'ın silah programlarına doğrudan katkı sağlıyor.
Sonuç
ABD'nin bu yeni yaptırımları, İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini daha da zorlaştıracak gibi görünüyor. Yaptırımların etkisi, yalnızca İran değil, aynı zamanda İran ile iş yapan tüm finansal kuruluşları da kapsayacak. Bu tür yaptırımların uzun vadeli etkileri, küresel ticaret ve Orta Doğu'daki istikrar üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir.
